Wat zijn uw rechten tijdens ziekteverlof

Plots ziek worden? Niemand wil het, maar het overkomt ons allemaal. En naast de fysieke ongemakken en de mentale stress, borrelen er vaak meteen allerlei vragen op: ‘Kan ik nu zomaar mijn job verliezen?’, ‘Wie betaalt mijn loon?’, ‘Moet ik nog van alles regelen?’. Deze zorgen zijn volkomen normaal. Maar weet je eigenlijk precies Wat zijn uw rechten tijdens ziekteverlof in België? Je staat er niet alleen voor. De Belgische wetgeving is er om jou te beschermen, en in dit artikel gidsen we je door de belangrijkste regels, zodat jij je kunt focussen op wat écht telt: beter worden.

Ziekteverlof in een notendop: de basis

Ziek zijn is al vervelend genoeg, maar je administratieve verplichtingen nakomen is cruciaal. Het begint allemaal met de correcte melding aan je werkgever. Dit is geen overbodige luxe, maar een wettelijke vereiste.

Wat moet je doen als je ziek wordt?

Zodra je weet dat je ziek bent en niet kunt werken, moet je twee belangrijke stappen ondernemen:

• Je werkgever op de hoogte brengen: Dit moet zo snel mogelijk gebeuren, liefst telefonisch of via e-mail, nog vóór je normaal zou beginnen met werken. De precieze termijn staat vaak vermeld in je arbeidsreglement, maar de algemene regel is “onmiddellijk”.
• Een medisch attest bezorgen: Je arts stelt een attest op dat je naar je werkgever moet sturen. De termijn hiervoor kan variëren, maar de meeste arbeidsreglementen spreken van twee werkdagen. Controleer dit zeker in jouw specifieke arbeidsreglement.

Praktische tip: Bewaar altijd een kopie van je medisch attest en van de communicatie met je werkgever (e-mails, sms’jes). Zo heb je een bewijs mochten er later vragen over komen.

Je loon bij ziekte: wie betaalt wat?

Een van de grootste zorgen bij ziekte is natuurlijk je inkomen. Gelukkig voorziet de Belgische wet hierin een vangnet. Het systeem is opgedeeld in twee fases: het gewaarborgd loon en de ziekte-uitkering.

Het gewaarborgd loon door je werkgever

In de beginperiode van je ziekte betaalt je werkgever je loon door. Dit noemen we het ‘gewaarborgd loon’. De duur en het bedrag van dit gewaarborgd loon hangen af van je statuut (arbeider of bediende) en je anciënniteit:

• Bedienden: Je werkgever betaalt in principe de eerste 30 kalenderdagen je volledige loon.
• Arbeiders: Voor arbeiders is het systeem iets complexer en bestaat het uit verschillende fases (bijvoorbeeld 7 dagen volledig loon, gevolgd door een periode met een lager percentage). Dit wordt vaak bepaald door collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO’s).

Praktische tip: Raadpleeg je arbeidsovereenkomst of het arbeidsreglement voor de specifieke bepalingen over gewaarborgd loon die op jou van toepassing zijn.

De ziekte-uitkering van je mutualiteit

Nadat de periode van gewaarborgd loon is afgelopen, neemt je ziekenfonds (mutualiteit) de betaling van je inkomen over. Dit is een ziekte-uitkering. Het bedrag van deze uitkering is een percentage van je bruto dagloon (meestal 60%), met een bepaald maximumbedrag.

Praktische tip: Vergeet niet om je ziekenfonds zo snel mogelijk op de hoogte te brengen van je ziekte, idealiter al in de eerste weken. Zij sturen je de nodige documenten (‘vertrouwelijk’ formulier) die je arts moet invullen en die jij vervolgens terugstuurt. Zonder deze melding en de correct ingevulde documenten, riskeer je geen uitkering te ontvangen.

Bescherming tegen ontslag tijdens ziekte

Veel mensen zijn bang om hun baan te verliezen als ze langdurig ziek zijn. Hoewel een werkgever je niet zomaar mag ontslaan omdat je ziek bent, zijn er wel nuances.

Wanneer kan je werkgever je ontslaan?

Je werkgever kan je niet ontslaan op basis van het feit dat je ziek bent. Een ontslag dat direct gelinkt is aan je gezondheidstoestand kan als discriminatie worden beschouwd. Echter, je werkgever kan je wel ontslaan om andere redenen die losstaan van je ziekte (bijvoorbeeld economische redenen of een herstructurering).

In geval van langdurige of herhaalde ziekte kan een werkgever soms, onder strikte voorwaarden en na een procedure via de arbeidsarts, een einde maken aan de arbeidsovereenkomst wegens medische overmacht als vaststaat dat je definitief ongeschikt bent voor het overeengekomen werk.

Praktische tip: Als je het gevoel hebt dat je ontslag verband houdt met je ziekte of als je twijfelt over de legaliteit van een ontslag, zoek dan zo snel mogelijk juridisch advies. Tijdig ingrijpen kan veel verschil maken.

Re-integratie: terug naar het werk

Nadat je hersteld bent, wil je natuurlijk weer aan de slag. Het proces van re-integratie is bedoeld om je op een duurzame manier terug naar je werk te begeleiden.

De rol van de arbeidsarts

De arbeidsarts speelt een belangrijke rol in dit proces. Hij of zij beoordeelt of je weer volledig kunt werken, of dat aangepast werk of een progressieve werkhervatting nodig is. Dit gebeurt in overleg met jou en je werkgever.

Praktische tip: Sta open voor een gesprek met de arbeidsarts en je werkgever over een eventuele re-integratie. Het doel is om je op een gezonde en duurzame manier terug aan het werk te krijgen, en dat is in ieders belang.

Ziek zijn is nooit leuk, maar weten dat je rechten hebt, kan een hoop stress wegnemen. Van het gewaarborgd loon dat je werkgever betaalt, tot de ziekte-uitkering van je mutualiteit en de bescherming tegen ontslag: het Belgische systeem biedt een belangrijk vangnet. Het is cruciaal om je rechten te kennen en de nodige stappen op tijd te ondernemen. Jouw gezondheid en financiële zekerheid zijn te belangrijk om aan het toeval over te laten. Mocht je twijfels hebben over je situatie of als je werkgever weigert aan zijn verplichtingen te voldoen, aarzel dan niet om actie te ondernemen.

Controleer uw rechten en vraag juridische hulp indien de werkgever weigert te betalen.